Ноён оргилуудын мөнх цас 15 жилийн дотор 50 хувиар багассан гэв

Түгээх    
2018-05-24 15:14:19 - Байгаль Орчин

Өнөөдөр “Монгол Улсын газрын доройтлын суурь нөхцөл ба үндэсний сайн дурын зорилт” сэдэвт хэлэлцүүлэг эхэлж байна. Тус хэлэлцүүлэг хоёр өдөр үргэлжлэх юм. Монгол Улс газрын доройтлыг тэглэх үндэсний зорилт тодорхойлох хөтөлбөрийг 2016 оноос хэрэгжүүлж, энэ зорилтод нэгдсэн 180 улсын нэг болжээ. Шинжлэх ухааны академийн Газар зүй, экологийн хүрээлэнгийн Эрдэм шинжилгээний ажилтан Н.Мандахаас газрын доройтол цөлжилтийн талаар тодрууллаа.

-МОНГОЛ ОРНЫ НИЙТ НУТГИЙН 76,8 ХУВЬД ЦӨЛЖИЛТ ЯВАГДСАН-

-Өнөөдрийн хэлэлцүүлгээр ямар ямар асуудал хөндөн ярилцаж байна вэ?

-Монгол Улсын газрын доройтлыг тэглэх үндэсний зорилт тодорхойлох хэлэлцүүлэг явж байна. Энэ хэлэлцүүлгийн гол зорилго нь 2030 он хүртэл Монгол Улс хаана, хэний хүчээр ямар үйл ажиллагаагаар дамжуулан одоо нүүрлээд буй газрын доройтол цөлжилтийн асуудлыг шийдвэрлэж чадах вэ гэдгийг ярилцаж байна.

-Монгол орны хэдэн хувь нь цөлжилттэй байгаа вэ. Аль нутгаар цөлжилт хамгийн их явагдаж байна вэ?

-2015 оны байдлаар нийт газар нутгийн 76,8 хувь нь их бага хэмжээгээр газрын доройтол болон цөлжилтөд өртсөн гэж үзэж байгаа. 2000 оноос хойш цугларсан мэдээллээр хээрийн бүс буюу Төв аймаг, Дорнодын баруун, Хэнтийн урд, Говьсүмбэр, Дорноговь аймгийн цаад нутгуудад Их нууруудын хотгор гэсэн газруудад цөлжилт газрын доройтол тасралтгүй нэмэгдэж байна.

-Газрын доройтол цөлжилтөд дэлхийн дулаарлаас гадна өөр ямар хүчин зүйлүүд нөлөөлж байгаа вэ?

-Мэдээж дэлхийн дулаарал газрын доройтол, цөлжилтөд дэвсгэр хүчин зүйл нь болж байна. Үүнийг бид үгүйсгэж, зайлж чадахгүй ээ. Дэвсгэр хүчин зүйлийг идэвхжүүлж гүнзгийрүүлж буй нэг зүйл нь хүн.

  • Нэгдүгээрт: Хот суурин газар руу хүмүүс их төвлөрснөөр газар ашиглалтын бүхий л хэлбэрүүд хот руу төвлөрч байна.
  • Хоёрдугаарт: Малын тоо толгойн өсөлт нэмэгдсэнээс болж бэлчээрийн даац хэтэрч байна.
  • Гуравдугаар: Замбараагүй зам харилцаа, хүмүүс дуртай газраараа машинаар явдаг.
  • Дөрөвдүгээрт: Уул уурхай.

-Яагаад уул уурхайг дөрөвдүгээрт тавьж байгаа юм бэ. Газрын доройтолд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг шүү дээ?

-Уул уурхайн салбар эхлэхээсээ хаагдах хүртлээ байгаль орчны менежмент төлөвлөгөөтэй байдаг. Хуулиар тавьсан журмынхаа хэмжээнд уул уурхайн компаниуд байгаль орчны хүрээнд хүлээж буй үүргээ ухамсарлаж байгаа гэдэгт бүрэн итгэлтэй байдаг хүмүүсийн нэг. Хууль бус алт, байгалийн нөөц олборлодог хүмүүс газрын доройтлыг үүсгэж тэлдэг. Тиймээс Монгол Улс ойрын хугацаанд нинжа гэх хүмүүсийг байхгүй болгох хэрэгтэй.

-Сүүлийн жилүүдэд бэлчээрийн даац хэтэрлээ гэж их ярьдаг болсон. Ер нь Монгол орны газар нутагт хичнээн тоо толгой мал бэлчээрлэх боломжтой вэ?

-Бэлчээрийн даац хэтэрчихсэн гэж ярьж байгаа хирнээ нэг зүйлийг ойлгохгүй, хэн ч ярихгүй байна. Энэ нь сүргийн бүтэц. Байгаль экологийн онцлогоос хамаарч таван хошуу малаа нутаглуулах талаар хэн ч хөндөж ярихгүй байна. Монгол уламжлалд ийм арга байсан. Жишээлбэл, Хангайд үхэр сүргээ үржүүлж, Дорнод руу адуугаа, Говь руу ямаагаа түлхүү нутаглуулж үржүүлдэг байсан.

-ОЛОН ЖИЛИЙН ДУНДЖААС ХАРАХАД ТӨВИЙН АЙМГУУДААР НЭЛЭЭД ГАНДУУ БОЛОХООР БАЙНА-

Ус, цаг уур орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэн, зайнаас тандан судлах төвийн ерөнхий технологич Н.Элбэгжаргал: -Газрын бүрхэвчийн өөрчлөлтийн судалгаагаар 2000-2015 оны хооронд монгол орны газарт нэлээд өөрчлөлт орсон байна. Ерөнхий өөрчлөлт ойт хээрийн бүсэд томоохон өөрчлөлт ажиглагдаж байгаа. Мөнх цас, цэвдгүүд 15 жилийн дотор 50 хувиар багассан. Дэлхийн дулаарал энэ байдлаараа цааш үргэлжлэх юм бол 2040 он гэхэд мөнх цас хайлж алга болох магадлал байна.

Өнгөрсөн жил монгол орны ихэнх нутаг гантай байсан нь дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтэй шууд холбоотой байсан. Харин энэ жилийн зуншлагыг хиймэл дагуулын мэдээнээс тооцоолсон мэдээнээс харахад олон жилийн дунджаар таван сарын эхний арав хоног, дунд арав хоногоос Төвийн нутгуудаар нэлээд гандуу болохоор байна. Зүүн аймгийн төв хэсгээр нэлээн гандуу байх болов уу. Өнгөрсөн жилийнх шиг хуурайшиж гандаж магадгүй. Тиймээс төрийн байгууллага нь үүлэнд зориудаар нөлөөлж урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах байх аа.

М.АМАРЖАРГАЛ



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдэлүүд
Нийт 5

irgen (112.72.*.*)
2018-05-25 02:17:55
ЭНЭ ЗУН ГАН БОЛОХ ТУЛ БЭЛТГЭЛТЭЙ БАЙХ ХЭРЭГТЭЙ

Зочин (112.72.*.*)
2018-05-24 21:29:04
5saryn ehnii 10 baitugai 2dah 10 ali hediin ungursun hoino iim yum yriad yahav arhangain zvvn bulgani urd sumd ulaan gan bolchood bn

аз (66.181.*.*)
2018-05-24 16:24:38
Ок

Зочин (202.72.*.*)
2018-05-24 16:20:56
МӨСӨН ОРГИЛ ЯАХ ВЭЭ МАНАЙ ДАРГАНЦАРУУДААС ОГТ ХАМААРАХГҮЙ ЮМ МӨХӨЖ БАЙГАА ТУУЛ ГОЛОО АВРАХ ТУХАЙ ЯРИАЧ

цэцэг (150.129.*.*)
2018-05-24 15:37:08
ямар ч үр дүнгүй хуралдаад яриад байна ядаж туулыг тойруулаад байрсан тэр хэдэн байшинг буулгаж хаяаа ч хөрсний бохирдол агаарын бохирдол гэх асуудалаа бага ч гэсэн шийдмээр байгаа бол туулаа ядаж төрлөх төрхөөр нь байлгаач хаяан дахь туулаа шийдээгүй байж мөнх цаст уулын цас яриад яах вэ бүх юм хүйн холбоогоор амьсгалдаг хотын буруу хөгжил уулын цасанд шууд нөлөөлөж байгаа тийм болохоор эхлээд хотоо зас туулыг тойрсон барилга уудаа буулга газар мундсан биш

Сэтгэгдэл бичих

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Medee.MN хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Таны нэр:


Таны сэтгэгдэл:


Шинэ мэдээ
2018-06-20 08:46:06 - Орон нутаг
Б.Тодбаяр: Заамрынхан бид үлдсэн ганц эрүүл тохойгоо ухуулаад амьдрах ч газаргүй боллоо
2018-06-20 08:22:55 - Энтертайнмент
Өнөөдөр хонь өдөр
2018-06-19 18:44:17 - Хууль
Л.Нинжбат: Захиргааны ерөнхий хуулийг өөрчилвөл иргэд, ААН-ийн эрх ашгийг боогдуулах хор уршигтай
2018-06-19 18:14:58 - Шар
Австралид дэлхийн хамгийн хөгшин орангутан үхжээ
2018-06-19 17:32:30 - Орон нутаг
Аянгад цохиулж нас баржээ
2018-06-19 17:16:42 - Эдийн засаг
"Нүүрстэй" төслийн нүүрс сайн чанарынх болохыг тогтоожээ
2018-06-19 17:00:12 - Шар
И Мён Багийн бие муудаж, хана түшин явж байна
2018-06-19 16:31:14 - Энтертайнмент
С.Жаргалсүрэн: Ажилладаг газар маань хаалгаа барьсныг би “боломж” гэж харсан
2018-06-19 16:23:21 - Улс төр
УИХ-ын Ёс зүйн дэд хороо хуралдаж байна
2018-06-19 16:19:51 - Энтертайнмент
Ялалтад хүрэх зам
2018-06-19 16:11:40 - Нийслэл
Зүүн хойд Азийн хотын дарга нарын форум 2020 онд Сөүл хотод болно
2018-06-19 16:05:10 - Технологи
А.Баттамир: Дата хамгийн үнэ цэнэтэй хөрөнгө болоод байна
2018-06-19 15:37:54 - Боловсрол
“Мэргэжил сурталчлах” өдөрлөг боллоо
2018-06-19 15:37:51 - Орон нутаг
Монгол жолооч нар Замын-Үүдэд хил хааж жагсаж байна
2018-06-19 15:12:53 - Шар
Т.Баясгалан: МҮЭХ-ны ерөнхийлөгч Х.Амгаланбаатарыг огцруулах шаардлага хүргүүллээ
2018-06-19 15:00:51 - Спорт
Эрхтэн шилжүүлэн суулгуулсан иргэдийн спортын III тоглолт болно
2018-06-19 14:47:46 - Улс төр
“60 тэрбумын” гэх хэрэг гэмт хэрэг биш болохыг тогтоосон баримтуудыг Л.Оюун-Эрдэнэд хүргүүлжээ
2018-06-19 14:45:39 - Улс төр
ОРЧИН ЦАГИЙН ДЭНЗЭН засгийн газарт дахин мэндэлжээ
2018-06-19 14:29:40 - Гадаад
Тайландад арван жилийн дараа анхны цаазын ялыг гүйцэтгэжээ
2018-06-19 14:25:15 - Нийслэл
Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн ажил яагаад хоёр жил зогссон бэ
2018-06-19 14:21:21 - Энтертайнмент
Мэргэжлийн йогчид анх удаа аваргаа шалгаруулна
2018-06-19 14:06:01 - Хууль
Биеэ үнэлэхийг зохион байгуулбал 2-8 жилийн хорих ял онооно
2018-06-19 13:57:02 - Спорт
Дрифтийн шинэ зам ирэх сард ашиглалтад орно гэв
2018-06-19 13:40:56 - Улс төр
Ж.Батзандан: Б.Булган С.Зоригийн амийг хөнөөсөн гэх гурван ялтныг “танихгүй” гэсэн
2018-06-19 13:40:10 - Спорт
Олимпийн медальтнуудын хөрөгтэй зоос, марк худалдаанд гаргана
2018-06-19 13:18:38 - Энтертайнмент
С.Дулам: Өнөөдрөөс маргаантай бичигддэг 700 үгийн жагсаалтыг хэрэглэхгүй
2018-06-19 12:58:18 - Шар
АНУ-д рэпер XXXTentacion-ийг буудан хөнөөжээ
2018-06-19 12:32:43 - Нийслэл
Өнөөдөр хотын дарга нар 2020 онд Сөүл, Чанчунд чуулах эсэхээ шийднэ
2018-06-19 12:16:22 - Гадаад
Ким Чен Ун БНХАУ-д айлчилна
2018-06-19 12:04:00 - Спорт
Н.Эрхэмбаяр Залуучуудын дэлхийн аварга болов
2018-06-19 12:01:38 - Боловсрол
Яармагийн гүүрэн дээр осол гарч, хүүхдүүд ЭЕШ-аасаа хоцорчээ
2018-06-19 12:00:55 - Эдийн засаг
ТАНИЛЦ: Дэлхийн орнуудын онгоцны тийзийн үнэд нөлөөлөх шатахууны хувийн жагсаалт
2018-06-19 11:44:39 - Нийслэл
Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь
2018-06-19 11:32:20 - Нийслэл
Тээврийн хэрэгслийн хяналт шалгалт зохион байгуулж байна
2018-06-19 11:29:21 - Хууль
Хууль бусаар хадгалж байсан 1410 тарваганы арьсыг хурааж авлаа
2018-06-19 10:25:00 - Хууль
Хөлбөмбөг тоглож байсан 11 настай хүү амиа алдсан хэрэг гарлаа
2018-06-19 09:28:22 - Байгаль Орчин
Улаанбаатарт 25 хэм дулаан байна
2018-06-19 09:03:22 - Улс төр
МАН-ын залуус МАНДТУГАЙ
2018-06-19 08:58:34 - Энтертайнмент
С.Саранцацралт: Өвс, хүн хоёр нэг л зүйл гэдгийг маш сайн ойлгосон
2018-06-19 08:28:03 - Нийслэл
“Нийтийн үйлчилгээний Улаанбаатар нэгтгэл”-ийн машинаар Туул гол руу бохир цутгасан байжээ
Их уншсан
Их сэтгэгдэлтэй
2018-06-19 15:37:51 - Орон нутаг
Монгол жолооч нар Замын-Үүдэд хил хааж жагсаж байна
2018-06-19 10:25:00 - Хууль
Хөлбөмбөг тоглож байсан 11 настай хүү амиа алдсан хэрэг гарлаа
2018-06-19 09:03:22 - Улс төр
МАН-ын залуус МАНДТУГАЙ
2018-06-17 13:28:40 - Нийслэл
Том оврын автобус бетон зуурмагийн машинтай мөргөлдсөн осол гарав
2018-06-18 09:11:42 - Улс төр
Оюутолгойн захирал асан Камерон МакРейн УИХ-ын гишүүдэд илгээсэн ЛОББИДОХ захидал
2018-06-19 12:01:38 - Боловсрол
Яармагийн гүүрэн дээр осол гарч, хүүхдүүд ЭЕШ-аасаа хоцорчээ
2018-06-17 16:34:12 - Орон нутаг
Хоёр настай хүүхдээр даага унуулж уралдуулсан эцэг, алдарт уяач нарт арга хэмжээ авчээ
2018-06-19 13:40:56 - Улс төр
Ж.Батзандан: Б.Булган С.Зоригийн амийг хөнөөсөн гэх гурван ялтныг “танихгүй” гэсэн
2018-06-18 08:36:00 - Хууль
Р.Нямхүү: Хүн амины хэрэгтнүүдийг хаацайлдаг цагдаа, прокурортой эцсээ хүртэл тэмцэнэ
2018-06-17 12:30:18 - Байгаль Орчин
ЦАГ АГААР: Ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай бороо орно